สรรสาระู้ - สุนัขไทยหลังอานกับการฝึก

การฝึกสุนัข    เป็นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของสุนัขให้แสดงพฤติกรรมที่พึงประสงค์ เช่นเดียวกับการฝึกสัตว์อื่นๆจึงกล่าวได้ว่าสุนัขไทยหลังอานนั้นสามารถนำมาฝึกได้แต่อยู่ภายใต้เงื่อนไขบางประการโดยที่การฝึกสุนัขจะต้องอาศัยคุณสมบัติทางพันธุกรรมหลายประการ    เป็นต้นว่าประเภทหรือชนิดของสุนัขเป็นอย่างไร เช่น สุนัขสายพันธุ์ล่าสัตว์ (Hunting หรือ Hound) ก็จะมีนิสัยเป็นนักต่อสู้ ไล่ล่า ค้นหา เหมาะสำหรับฝึกเป็นสุนัขยาม สายตรวจ และสะกดรอยติดตามคนร้าย หรือคนพลัดหลง สายพันธุ์กีฬาหรือ Sporting ก็จะชอบเล่นและคาบสิ่งของ เช่นพันธุ์ Labrador retriever หรือ Cocker spaniel ก็เหมาะที่จะนำมาฝึกใช้งานด้านการตรวจหายาเสพติดและวัตถุระเบิดหรืออื่นๆได้โดยผ่านการฝึกที่เหมาะสม

สุนัขไทยหลังอานจัดอยู่ในประเภทสุนัขใช้งานล่าสัตว์ (Working and hunting dog) เป็นพันธุ์ที่มีขนาดกลาง ว่องไว ปราดเปรียว กล้าหาญ ฉลาด หวงพื้นที่    รักและซี่อสัตย์ต่อเจ้าของ  ดังนั้นจึงน่าจะเหมาะที่จะใช้เป็นสุนัขยาม  สะกดรอยติดตาม ค้นหา งานที่น่าสนใจและสุนัขไทยหลังอานน่าจะทำได้ดีก็คือการใช้เป็นสุนัขนำทางสำหรับคนพิการทางสายตา เนื่องจากสุนัขไทยหลังอานเป็นสุนัขที่ค่อนข้างสุขุม  มีวุฒิภาวะ ไม่ชอบเล่นอย่างไร้สาระและเอาการเอางานดีกว่าสุนัขพันธุ์อื่นๆ ประกอบกับเป็นสุนัขที่มีขนาดไม่ใหญ่ มีความคล่องตัว เป็นสุนัขที่สะอาดและปราศจากกลิ่นสาบสุนัข (Doggy smelling) จึงเหมาะที่จะอยู่ใกล้ชิดเจ้าของ แม้ว่าจะอยู่ในห้องปรับอากาศก็ไม่ก่อให้เกิดกลิ่นรบกวน

สุนัขไทยหลังอานซึ่งเป็นสุนัขฉลาดและมีสัญชาตญาณการเป็นสัตว์ป่าค่อนข้างสูง มีความคิดเชิงวิเคราะห์ปัญหาที่ไม่ซับซ้อนได้และมีความเชื่อมั่นในตนเองสูงจึงดูเหมือนสุนัขพันธุ์นี้จะค่อนข้างดื้อ แต่ความจริงมันฉลาดมาก

การฝึกควรแบ่งเป็น   2 ระดับ คือเชื่อฟังคำสั่งขั้นต้น และการฝึกเฉพาะทาง โดยเริ่มฝึกเมื่อสุนัขอายุ   12 เดือนขึ้นไป ทั้งนี้เพื่อให้สุนัขมีความพร้อมที่จะรับการฝึกทั้งด้านร่างกายและจิตใจพร้อมด้วยประสบการณ์ชีวิต ผู้ทำการฝึกจะต้องเข้าใจเรื่องพฤติกรรมสุนัข จิตวิทยาการเรียนรู้และเทคนิกต่างๆในการฝึก โดยเฉพาะการสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างผู้ฝึกกับสุนัข (Handler and dog relationship) ที่เป็นปัจจัยพื้นฐานในการสร้างแรงจูงใจให้สุนัขยอมรับการฝึกและให้ความร่วมมือโดยดี เมื่อผ่านการฝึกเชื่อฟังคำสั่งขั้นต้นที่อาจใช้เวลาประมาณ 8 - 10 สัปดาห์แล้วสุนัขจะเริ่มเข้าใจคำสั่งและการฝึกพื้นฐาน เป็นการง่ายที่จะเข้ารับการฝึกเฉพาะทางต่อไป ระดับที่ 2 เป็นการฝึกเฉพาะทาง เวลาการฝึกขึ้นอยู่กับความยากง่ายของหลักสูตรและจะ
ต้องผ่านการฝึกเชื่อฟังคำสั่งขั้นต้นหรือขั้นพื้นฐานมาแล้ว

การสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างผู้ ฝึกกับสุนัขมีความสำคัญต่อการฝึกอย่างมาก เพราะ เป็นการสร้างความไว้วางใจ คุ้นเคย และความรัก ดังนั้นคุณสมบัติประการแรกที่สำคัญมากของ ผู้ฝึกคือมีใจรักสุนัข  เป็นคำตอบว่าไม่ใช่ใครก็ฝึกสุนัขได้ การฝึกสุนัขเพื่อใช้งานโดยอาศัยลักษณะนิสัยหรือพฤติกรรมประจำพันธุ์จะทำให้การฝึกประสบผลสำเร็จได้ดี เนื่องจากสุนัขมีแรงขับหรือ Drive อยู่ในตัวแล้ว แรงขับเป็นพลังภายในตัวสุนัขที่จะผลักดันให้สุนัขแสดงออกซึ่งพฤติกรรมใดๆที่สอดคล้องกับแบบการฝึก เช่นสุนัขไทย หลังอานเป็นนักล่า มันจึงพร้อมต่อสู้ และมีความระแวดระวังภัยสูงสามารถฝึกเป็นสุนัขเฝ้ายาม ลาดตระเวน สะกดรอยติดตามและค้นหาที่มีประสิทธิภาพสูง สำหรับการฝึกที่ใช้การเล่นเป็นแรงจูงใจ (Play Incentive System) มักไม่ได้ผลกับสุนัขไทยหลังอาน การฝึกในระบบการให้อาหารเป็นเครื่องจูงใจ (Food Incentive System) ใช้ได้ดีพอสมควรกับสุนัขไทยหลังอานแต่ในทางปฏิบัติมีข้อจำกัดและข้อเสียหลายประการในการทดสอบสุนัขอารักขาตามระบบการประกวดสากลนั้นมีบางส่วนที่จะพิจารณาการกัดของสุนัขด้วยว่ามีน้ำหนักรุนแรงหรือไม่อย่างไร    โดยทั่วไปสุนัขที่มีขนาดใหญ่จะได้เปรียบด้วยความรุนแรงการขบกัดที่มีความแรงอยู่ระหว่าง  500 -  800  ปอนด์ ต่อ ตารางนิ้ว ส่วนการขบกัดของสุนัขไทยหลังอานจะมีแรงกดประมาณ 300  - 500 ปอนด์ ต่อ ตารางนิ้ว     ข้อได้เปรียบสุนัขไทยหลังอานแม้ว่าจะมีแรงกดต่ำกว่าแต่การกัดมีการสะบัดหรือเหวี่ยงจนเนื้อฉีกขาดเป็นบาดแผลฉกรรจ์ ถ้าเหยื่อไม่ดิ้นรนก็จะเปลี่ยนที่กัดต่อไปการกัดของสุนัขไทยหลังอานจึงหยุดยั้งผู้บุกรุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การพิจารณาฝึกสุนัขใช้งาน   จึงต้องดูให้เหมาะสมกับประเภทและลักษณะนิสัยหรือพฤติกรรมประจำพันธุ์ของสุนัขด้วยจึงจะทำให้การฝึกประสบผลสำเร็จ

พ.ต.ท. ภาสวัชร์ ศรีทัย